Năng lực đào tạo tăng mạnh nhưng chất lượng chưa cao

Về năng lực đào tạo, từ yêu cầu phát triển kinh tế xã hội, số cơ sở đào tạo chính quy về CNTT ở Việt Nam trong những năm qua đã tăng lên mạnh mẽ: Năm 1995, cả nước mới có khoảng 15 khoa CNTT, tin học thì đến năm 2007, đã có 157 trường đại học, 167 trường cao đẳng đào tạo các ngành này, thậm chí, có một số trường đại học CNTT được thành lập riêng biệt. Trong những năm từ 2000- 2003, chỉ tiêu tuyển sinh đại học và cao đẳng CNTT hằng năm tăng bình quân 50%: 2000 có 4000 chỉ tiêu, năm 2001 tăng lên 6000, 2002 và 2003 mỗi năm có 9000, và từ năm 2004 trở đi, mỗi năm có khoảng 10.000 chỉ tiêu.

Hiện tại, ở Việt Nam có 13 cơ sở đào tạo sau đại học về CNTT với số lượng chỉ tiêu tuyển sinh tăng 30% hằng năm. Từ năm 2000 đến năm 2009, số cán bộ được cử đi đào tạo sau đại học về CNTT theo nhu cầu của các cơ sở đào tạo, không hạn chế.

Bên cạnh việc đào tạo kỹ thuật viên CNTT ở trình độ TCCN với 88 trường, nhiều chương trình đào tạo quốc tế về lĩnh vực này đã được đưa vào Việt Nam, góp phần đáp ứng nhu cầu xã hội về nguồn nhân lực.

Các đại biểu tham dự Hội nghị.

Tuy nhiên, theo đánh giá của các doanh nghiệp, chất lượng lao động CNTT Việt Nam chưa cao: khả năng ngoại ngữ của sinh viên chưa tốt, khả năng trình bày, làm việc nhóm, cập nhật công nghệ mới còn yếu; những sinh viên mới tốt nghiệp thiếu kiến thức, khả năng tư duy và làm việc độc lập còn kém. Đó là do chương trình đào tạo thiếu cập nhật, chất lượng giảng viên chưa cao, hạn chế về cơ sở vật chất cho đào tạo, thiếu sự liên kết giữa nhà trường và doanh nghiệp…

Các giải pháp phát triển nhân lực CNTT

Tại hội nghị, các đại biểu đã cùng nhau phân tích thực trạng, tìm nguyên nhân và đề ra các giải pháp phát triển nguồn nhân lực CNTT, đáp ứng yêu cầu xã hội trong tiến trình hội nhập giáo dục đại học toàn cầu.

Đó là, đối với nhà nước cần xây dựng hệ thống thông tin dự báo nhu cầu thực tế xã hội đối với nhân lực CNTT phân theo thị trường, nhóm ngành và trình độ; xây dựng cơ chế đánh giá chất lượng theo số lượng sinh viên ra trường có việc làm; áp dụng lựa chọn một số chương trình đào tạo tiên tiến trên thế giới. Cùng với việc thành lập Quỹ đào tạo nguồn nhân lực CNTT, cần ban hành cơ chế quản lý học phí đào tạo; cho phép tuyển sinh đầu vào khối toán, Vật lý, tiếng Anh để lựa chọn được sinh viên phù hợp; triển khai mạnh mẽ đào tạo nghề theo hợp đồng đào tạo.

Đối với các cơ sở đào tạo, cần áp dụng các giáo trình tiên tiến của nước ngoài; chủ động đào tạo theo yêu cầu của doanh nghiệp; nâng cao chất lượng giáo viên; tăng cường cơ sở vật chất cho giảng dạy đồng thời tăng cường mời các giảng viên thỉnh giảng là người từ các doanh nghiệp.

Đối với người học, được ưu tiên vay tiền từ ngân sách nhà nước để học tập; cần nắm bắt thường xuyên thông tin về nguồn nhân lực CNTT ở bên ngoài để tự định hướng cho bản thân; tham gia các diễn đàn hoặc các ngày tuyển dụng để giao lưu với các doanh nghiệp về CNTT.

Đối với người sử dụng lao động cần nhìn nhận thị trường nhân lực CNTT theo cơ chế thị trường, muốn có chất lượng lao động tốt, doanh nghiệp phải bỏ tiền đầu tư; đầu tư cho Quỹ phát triển nguồn nhân lực CNTT Việt Nam; tạo điều kiện cho sinh viên các trường đến thực tập tại doanh nghiệp. Cùng với đó, doanh nghiệp cần có chính sách đào tạo lại, chủ động đào tạo lại nhân lực CNTT…

Số lượng các trường đào tạo CNTT
(Nguồn: Bộ Thông tin và Truyền thông)

Thống kê toàn quốc	Năm 2006	Năm 2007	Năm 2008
Tổng số các trường phía bắc có ngành liên quan CNTT	87	105	115
Tổng số các trường phía bắc	130	167	190
Tổng số các trường phía nam có ngành liên quan CNTT	105	114	122
Tổng số các trường phía nam	139	180	200
Tổng số các trường có ngành liên quan CNTT cả nước	192	220	235
Tổng số các trường cả nước	269	347	390

  

Theo các đại biểu đến từ Trường đại học Duy Tân (Đà Nắng), để đào tạo nguồn nhân lực CNTT chất lượng cao, cần: - Chuẩn hóa chương trình đào tạo và nội dung đào tạo - Nhập khẩu chương trình và nội dung từ các đại học hàng đầu thế giới - Thay đổi cách thức giảng dạy và học tập - Gắn kết giữa nhà trường và doanh nghiệp trong quá trình đào tạo